Trịnh Thanh Thủy, Vương Đức Lệ, Tuyền Sơn & Tạ Thị Bích Thủy _(Đà Lạt Ngày Tháng Cũ_#55)

  • PDF

2.dalat6.jpg - 321.22 Kb

TÌNH YÊU NHƯ BÓNG MÂY
  
  
     Đà Lạt xưa kia giống như một thiếu nữ tuổi xuân thì, dáng đài các, đã từng làm siêu lòng biết bao nhiêu là văn sĩ, thi sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ và cả nhiếp ảnh gia nữa… Thật quyến rũ. Thật đắm say. Ghé thăm Đà Lạt để rồi khi chia tay nhau lại bịn rịn. 

     
KHÁNH GIANG năm 1959 viết về “Đà Lạt với du khách” đã nói:

     “Bạn có sống qua những ngày lặng lẽ u buồn ở Đà Lạt, có ngắm qua những buổi hoàng hôn nhuộm đỏ cánh đồi, có ngồi thu mình nhìn qua giọt mưa nặng trĩu rơi trên cửa kính, có dịp trầm ngâm cô độc say mê theo khói thuốc và hương vị tách cà phê phin đen ngòm, có lủi thủi dưới làn mưa bụi về đêm, có nện gót giày đều đều trên đường phố hoang vắng, có sống qua những giờ phút trống rỗng của cuộc đời và lòng có mang ít nhiều kỷ niệm đau thương, bạn mới cảm được cái “tâm hồn” sâu xa và thấm thía của Đà thành. Và lúc ấy, bạn khó lòng mà rời Đà Lạt được nữa.” 
    
     Tình yêu với Đà Lạt thật muôn vẻ. Khi thì lặng lờ như mặt nước hồ thu êm dịu hay cuồng nhiệt như những bọt nước trắng xóa của thác nước bên đèo. Khi thì giăng mắc như sương khói phủ trên khắp cánh rừng thông. Khi thì tan biến vào thinh không theo tiếng chuông chùa Linh Sơn... tiếng chuông nhà thờ Con Gà... Tình yêu vang vọng và lan đi để rồi hội nhập vào núi đồi Đà Lạt mỗi buổi sáng sớm khi mặt trời còn khuất dạng...

     Phải chăng đối với những ai đã từng sinh trưởng tại Đà Lạt, hay đã có một thời gian dài sinh sống tại đây hoặc chỉ là du khách ghé thăm thành phố trong ít ngày thời Đà Lạt của những ngày tháng cũ đã để lại trong tận cùng tâm khảm con người những niềm thương nỗi nhớ sâu đậm và thiết tha… như suối nguồn tuôn chảy. Nói hoài không hết!

     Sau đây chỉ thâu thập và ghi lại được một phần nào cái tình cảm thương yêu và nhớ nhung đó mà thôi! Mỗi người một vẻ! Tình yêu với Đà Lạt bồng bềnh như bóng mây, một thời đã hội tụ quyến luyến trên bàu trời thành phố cao nguyên thời nay lại man mác dàn trải ra khắp cả bốn phương trời… Nỗi nhớ khôn nguôi!

TRỊNH THANH THỦY

     TRỊNH THANH THỦY ghi lại khi về thăm thành phố sương mù của những ngày tháng cũ. Cảm nghĩ trào dâng trong cõi lòng, nghe thật thấm thía:

     “Mấy mươi năm rồi, Đà Lạt xưa của tôi là Đà Lạt của kiến trúc Tây Phương, là Đà Lạt của những ngôi biệt thự nằm rất yên tĩnh, vắng vẻ, an bình và nên thơ. Của những cơn mưa dai dẳng rả rích, lay phay trải dài những con đường đất đỏ, ướt mềm con dốc nghiêng nghiêng. Những rừng thông và dương sỉ xanh ngắt che bóng một, hai cô sơn nữ vai gùi, tay xách, tay ôm bước vội bên đường. Đâu đó xa xa rải rác những ngôi nhà sàn chân cao thả khói ban chiều lơ lửng. Tôi nhớ những chuyến xe đò vun vút quẹo qua từng khúc quanh nguy hiểm, để tâm trí du khách đậu lại sợ hãi trên những ngôi miếu nhỏ thờ vong hồn người tử nạn ở góc đường. Và nhớ những dãy đồi trà ngan ngát xanh típ tắt cuối con đèo qua Bảo Lộc. Thương thương làm sao dàn xu xu đầy trái vươn mình bên từng khoảng vuông mênh mông toàn là bắp núi.

     Những địa danh gợi nhớ Đơn Dương, Trại Hầm, Trại Mát, Trạm Bò, Đèo Ngoạn Mục, Nhà thờ con gà, Chợ Hoà Bình và nhiều nhiều thứ đáng nhớ khác đọng lại trong trí tôi khi tôi theo bố ghé thăm Đà Lạt ngày xưa. Tôi yêu những trái thông khô phủ đầy mặt đất những nẻo đường qua. Tôi thích mứt khoai, mứt mận, bánh phồng loại nho nhỏ bằng bàn tay bán rong ở bến xe, trái bơ, khô nai và những thức vặt vãnh đặc sản khác của Đà Lạt. Trong trí cô bé Sài Gòn lúc ấy của tôi con gái Đà Lạt thật đẹp với những khăn phula, má đỏ, môi hồng. Nhìn dáng vẻ sang cả người thiếu nữ đứng bán sách khu phố gần chợ Hoà Bình bên nét điềm đạm người con trai da trắng, áo len đen thành phố sương, lòng tôi hay bất cứ du khách ghé chơi nào không thoáng nhen nhúm chút mơ hoa và mơ yêu?

     Nói đến hoa, ai đến nơi này không mến chốn đất đỏ thiên đường của cỏ hoa chen sắc và
cả hoa biết nói nữa. Có sống ở nơi cái nóng rịn rịt mồ hôi đuổi theo từng bước chân như Sài Gòn người ta mới cảm được nỗi hân hoan khi chạm nếm giọt mưa dầm lạnh lất phất đất cao nguyên. Mưa tưới tẩm giọt phù sa dung nham ngày cũ làm nở vạn đoá hoa Đà Lạt. Cô bé say mê ngắm màu tím Pensés, Mimosa rực vàng. Để mắt êm ả rập rờn cánh bướm trên từng dậu Tigôn hồng nhạt bé xinh bờ tường những căn biệt thự. Óc bận rộn lay ký ức tìm câu chuyện cảm động đọc đâu đó về người con trai vì hái đóa tím dại cho người yêu mà té chết bờ vực sâu, trước khi chết còn thiết tha nhắn lại “Forget me not.”

     TRỊNH THANH THỦY viết tiếp về cái thành phố cao nguyên hình như chỉ dành riêng cho tình yêu với các “tuần trăng mật”:

     “Từ ngàn xưa hình ảnh những cặp tình nhân đã gắn liền với đất trời Đà Lạt, nên mỗi khi nói đến đi hưởng tuần trăng mật người ta liền nhớ đến nơi này. Khung cảnh thơ mộng, khí hậu mát lạnh của Đà Lạt rất thích hợp với tình yêu. Lên Đà Lạt mà lên một mình để nhìn đồi núi mênh mông, tê tê với cái lạnh se da của sương, man mát với cái ướt của mưa phùn, hỏi ai không thấy mình cần một bờ vai ôm, một vòng tay ấm? Thoát sự cuốn hút nhộn nhịp của phố thị, buông giây bon chen của thành đô, tìm về một góc phố êm ả, ấy mới phút thú vị đời người. Khách có thể thả bộ loanh quanh trên những con đường tĩnh lặng và tìm ra mấy khi tâm mình được yên ắng mà lắng xuống một cách dịu dàng như thế.”

 
VƯƠNG ĐỨC LỆ
 
     VƯƠNG ĐỨC LỆ thăm lại chốn cũ viết bài thơ “Trở lại Đà Lạt”, lời thơ thật buồn. Cảnh cũ còn đấy nhưng đã thay đổi, người xưa lại vắng bóng, chỉ còn lại niềm nhung nhớ:

“Mười năm ta lại về đây
Ngó cây lũng thấp, nhìn mây giang hồ
Rừng thông xanh, khói lam mờ
Chênh vênh vách đá vàng tơ nắng buồn.
Dốc cao phố núi mù sương
Ngẩn ngơ quen dấu chân buông thuở nào.
Về đây nghe trắng thác gào,
Nghe biêng biếc mộng, nghe đào nguyên xưa
Ngồi đây theo sóng vỗ bờ
Đêm Xuân Hương gió đồi Cù nhớ em
Nụ hôn thơm đón môi mềm
Em trong tiềm thức, Em tiền kiếp ư?”

 

TUYỀN SƠN

     TUYỀN SƠN (Trương Toàn) là nhà giáo dạy Triết trường Trần Hưng Đạo Đà Lạt. Trong tập thơ mang tên “Tôi vẫn còn tin” (1992) tỏ lòng ao ước được về thăm lại thành phố cũ, nơi mình tự nhận như “chốn quê”. Bài thơ “Dalat mong” trong đó có đoạn:

“Người ơi sao mãi chưa về
Chừng nào trở lại thăm quê một lần
Chừng nào rũ sạch phong trần
Về cùng Dalat cho gần bên nhau?”…

     Để rồi sau đó có dịp về thăm lại thành phố một dịp cuối năm TUYỀN SƠN viết bài thơ “Về thăm Đà Lạt”, lòng lại buồn vời vợi:

“Cuối năm quê cũ trở về
Hồ nghiêng nghiêng bóng nắng đê mê vàng
Mây tơ lãng đãng vương ngang
Gió se sắt lạnh thông ngàn vi vu
Chuông chiều ngân nhẹ như ru
Đồi cao lũng thấp mịt mù khói xây
Sương mờ ủ kín vòm cây
Trăng treo vàng lạnh lòng say say buồn.”

TẠ THỊ BÍCH THỦY

     TẠ THỊ BÍCH THỦY viết thư cho một người quen nói về những suy tư của mình sau khi hoàn tất chuyến trở về thăm lại Đà Lạt:

     “Em có cô bạn ở miền Đông. Hai đứa em có cùng một quan điểm. Không gì tuyệt thú bằng đi dưới rừng thu lá vàng. Trên mạn ấy có lắm cây xanh và phong cảnh tựa như Dalat. Không hiểu sao trước một cái đẹp tuyệt đối, trong ý thức ta bỗng có ý niệm về sự chết. Thưa anh, điều đó cũng có ý nghĩa là khi không còn ở Dalat thì bọn em mang Dalat theo về nơi em sống và đó cũng là một nhân sinh quan.”

     Về Việt Nam, hai hôm đầu ở Saigon, hôm sau thuê xe đi lên Đà Lạt bằng đường bộ, BÍCH THỦY viết lại:

     “Ngồi trên xe. Mắt em dán vào cảnh hai bên đường. Xe băng qua hết địa phận này sang địa phận khác: Định Quán, Biên Hòa, Gia Kiệm, Hố Nai, Bảo Lộc rồi Lâm Đồng. Gần vào thành phố, khí hậu mát hẳn. Đã thấy lại con đường quen thuộc: đèo Prenn. Đã thấy cả một trời xanh trên thông cao. Đã muốn reo lên. Đã tưởng trái tim không còn trong lồng ngực: Dalat ơi, tôi đã trở về đây.”…
     “Đêm đầu tiên trở về Dalat làm sao ngủ sớm. Em đứng bên cửa sổ làm người em gái sầu mộng của muôn đời. Ánh đèn đường vàng vọt. Con đường vắng, lặng yên như tờ. Không một bóng xe, không người qua lại. Chỉ có những mái nhà nằm im lìm, san sát bên nhau. Bóng thông chơ vơ in thẫm trên nền trời. Đêm yên như thời hoang sơ. Năm giờ sáng, tiếng chuông nhà thờ rộn rã ngân vang báo tin bắt đầu Thánh Lễ.
     Thành phố dậy muộn vào sáng hôm sau. Em đi bộ ra cà phê Tùng. Gặp và trò truyện với bà chủ. Chụp vài bức tranh. Uống ly cà phê sữa đầu tiên sau hơn ba mươi năm trở lại. Cảnh vật quen thuộc nhưng sao cay đắng, ngậm ngùi quá lắm.
     Cả một ngày sống cho Dalat. Em vào Viện Đại Học (nay gọi là trường), trường Trần Hưng Đạo, trường Grand Lycée. Em đến Domaine De Marie, ngọn đồi mà ngày xưa đã từng mơ ước… “và khi tan lễ ra về trong nắng lên”. Em đi thăm trường cũ. Để thấy: này vết chân ngựa, này rêu phong. Nhìn lại nhà ga. Nhà thương bác sĩ Sohier. Từ khách sạn Palace nhìn xuống: Hồ Xuân Hương nước vẩn đục sau mấy ngày mưa. Căn nhà Thủy Tạ một màu trắng toát.
     Em có đi ngang ngôi nhà thờ Chính Tòa. Cánh cửa đóng ở ngày trong tuần. Một nỗi cảm xúc vỡ bờ. Nỗi nhẫn nhục, niềm ăn năn trước vết tường vôi loang lổ.

     “Dalat, đây quê nhà
     Suốt bao ngày tháng qua.
     Nói đi, lời thương nhớ,
     Mai này, mình sẽ xa.”

     Buổi sáng hôm sau, em còn đi thêm một vòng trước khi rời thành phố. Xe đổ thêm xăng để chuẩn bị lên đường. Bỏ Dalat sau lưng; em không hề quay lại, cũng không khóc. Cười thì không thể, có ai cười được trước thương đau đâu, thưa anh. Nhưng biết chắc đã có một cái gì vướng mắc, dường như nức nở, đổ vỡ bên trong. Ai đã nói câu này nhỉ:

     “Partir c’est mourir un peu
     C’est mourir à ce qu’on aime.”
     Ra đi là chết ở trong lòng một ít. Chỉ một ít thôi sao?”

     BÍCH THỦY đã có niềm khắc khoải rất đúng với tâm trạng của nhiều người Đà Lạt cũ. “Chỉ một ít thôi sao?”. Chắc phải nhiều hơn nữa chứ! Rời Đà Lạt ra đi là để hồn mình vương vất lại như hai câu thơ kế tiếp của “bài ca vĩnh biệt” “Rondel de L’adieu” nói trên mà thi sĩ Pháp Edmond Haraucourt đã đặt bút viết:

     “Partir, c'est mourir un peu,
     C'est mourir à ce qu'on aime:
     On laisse un peu de soi-même
     En toute heure et dans tout lieu.”

     TÂM MINH tạm dịch thành mấy dòng thơ “lục bát” tiếng Việt là:

     “Ra đi, lòng chết ít rồi
     Chết cho những cái mình thời dấu yêu:
     Hồn mình vương lại ít nhiều
     Từng giờ, từng chốn buồn gieo tâm hồn.”

(Trích: “ĐÀ LẠT NGÀY THÁNG CŨ”
Soạn giả: LS. Ngô Tằng Giao)

1.dalat.jpg - 117.83 Kb




Bạn đang theo dõi trang: Đà Lạt Ngày Tháng Cũ Trịnh Thanh Thủy, Vương Đức Lệ, Tuyền Sơn & Tạ Thị Bích Thủy _(Đà Lạt Ngày Tháng Cũ_#55)